BhG 2.65

analiza syntaktyczna

prasāde [sati] (w zadowoleniu)asya (tego) [puruṣasya] (człowieka) sarva-duḥkhānāṃ (wszystkich cierpień) hāniḥ (zniszczenie) upajāyate (powstaje).
prasanna-cetasaḥ hi (zaiste tego, którego umysł jest zadowolony) buddhiḥ (roztropność) āśu (szybko) paryavatiṣṭhate (stabilizuje się).

tłumaczenie polskie

Gdy osiąga zadowolenie, wszystkie jego cierpienia zostają zniszczone.
Zaiste roztropność mającego zadowolony umysł stabilizuje się szybko.

analiza gramatyczna

prasāde	–	prasāda 7i.1 m. loc.abs. – w zadowoleniu (od: pra-√sad – osiąść, stać się zadowolonym, odnieść sukces, prasāda – zadowolenie, łaska, przejrzystość, jasność, spokój, ukojenie, stateczność, sukces, przychylność, względy);
sarva-duḥkhānām	–	sarva-duḥkha 6i.2 n.; sarvāṇāṃ duḥkhānām iti – wszystkich cierpień (od: sarva – wszystko; dur / dus – prefiks: trudny, zły, twardy; kha – zagłębienie, otwór, piasta; duḥ-kha – ból, cierpienie; dosłownie: złe zagłębienie [przez które przechodzi oś rydwanu], poruszanie się z oporem; lub od: duḥ-√sthā; przeciwieństwo do: sukha – radość, szczęście);
hāniḥ	–	hāni 1i.1 f. – zniszczenie, zabranie, nieobecność (od: √han – uderzać, zabijać niszczyć lub od: √hā – zostawiać, porzucać);
asya	–	idam sn 6i.1 m. – tego;
upajāyate	–	upa-√jan (rodzić się, powstawać) Praes. Ā 1c.1 – powstaje;
prasanna-cetasaḥ	–	prasanna-cetas 6i.1 m.; BV: yasya cetas prasannam asti tasya – tego, którego umysł jest zadowolony (od: pra-√sad – osiąść, stać się zadowolonym, odnieść sukces, PP prasanna – klarowny, przejrzysty, zadowolony, ukojony; √cit – myśleć, cetas – umysł, myśl, serce, świadomość);
hi	–	av. – ponieważ, albowiem, właśnie, zaiste, z pewnością (nie występuje na początku zdania);
āśu	–	av. – szybko, natychmiast, bezpośrednio;
buddhiḥ	–	buddhi 1i.1 f. – roztropność, rozum, myśl, rozsądek, intelekt, percepcja, poznanie, idea, pogląd (od: √budh – budzić, rozumieć, percepować);
paryavatiṣṭhate	–	pari-ava-√sthā (stać się stałym) Praes. Ā 1c.1 – stabilizuje się;

warianty tekstu

paryavatiṣṭhate → paryavatiṣṭhati (stabilizuje się);

Śāṃkara

Legenda:
fragmenty komentowanego wersetu
cytaty z różnych pism
wprowadzenie polemiki

Następnie mówi, co dzieje się, gdy pojawia się zadowolenie:		prasāde sati kiṃ syāt ity ucyate –
A gdy jest zadowolony, wszelki ból jego zanika. Kogo serce jest radosne, tego rozum niezachwiany wnet się staje.		prasāde sarva-duḥkhānāṃ hānir asyopajāyate | prasanna-cetaso hy āśu buddhiḥ paryavatiṣṭhate ||2.65||
A gdy jest zadowolony, wszelki ból, czyli cierpienia poczynając od wynikłych z ciała i umysłu (ādhyātmika), zanika, zostaje zniszczony, jego, czyli ascety.		prasāde sarva-duḥkhānām ādhyātmikādīnāṃ hānir vināśo ’sya yater upajāyate |
Co więcej, kogo serce jest radosne, czyli kogo narząd wewnętrzny jest zdrowy / w naturalnym stanie (svastha), tego rozum wnet, czyli szybko, staje się niezachwiany – trwa niczym przestwór, który ze wszech stron [wszystko] otacza. Wówczas, dzięki naturze jaźni, staje się on nieporuszony. Oto znaczenie.		kiṃ ca prasanna-cetasaḥ svasthāntaḥ-karaṇasya hi yasmāt āśu śīghraṃ buddhiḥ paryavatiṣṭhate ākāśam iva pari samantāt avatiṣṭhate, ātma-svarūpeṇaiva niścalībhavatīty arthaḥ |
Znaczenie wypowiedzi jest następujące: Ponieważ osoba o radosnym sercu ma stabilny rozum i osiągnęła wszystko co jest do osiągnięcia, dlatego powinna wykonywać jedynie konieczne działania, nieprzeciwne nakazom pism, zmysłami wyzbytymi namiętności i awersji.		evaṃ prasanna-cetaso ’vasthita-buddhiḥ kṛta-kṛtyatā yataḥ, tasmāt rāga-dveṣa-viyuktair indriyaiḥ śāstrā-viruddheṣu avarjanīyeṣu yuktaḥ samācaret iti vākyārthaḥ ||2.65||

Rāmānuja

asya puruṣasya manasaḥ prasāde sati prakṛti-saṃsarga-prayukta-sarva-duḥkhānāṃ hānir upajāyate | prasanna-cetasa ātmāvalokana-virodhi-doṣa-rahita-manasaḥ tadānīm eva hi viviktātma-viṣayā buddhir mayi paryavatiṣṭhate | ato manaḥ-prasāde sarva-duḥkhānāṃ hānir bhavati eva

Śrīdhara

prasāde sati kiṃ syād ity atrāha prasāda iti | prasāde sati sarva-duḥkha-nāśaḥ | tataś ca prasanna-cetaso buddhiḥ pratiṣṭhitā bhavatīty arthaḥ

Madhusūdana

prasādam adhigacchatīty uktaṃ tatra prasāde sati kiṃ syād ity ucyate prasāda iti | cittasya prasāde svacchatva-rūpe sati sarva-duḥkhānām ādhyātmikādīnām ajñāna-vilasitānāṃ hānir vināśo ‚sya yater upajāyate | hi yasmāt prasanna-cetaso yater āśu śīghram eva buddhir brahmātmaikyākārā paryavatiṣṭhate pari samantād avatiṣṭhate sthirā bhavati viparīta-bhāvanādi-pratibandhābhāvāt | tataś ca prasāde sati buddhi-paryavasthānaṃ tatas tad-virodhy-ajñāna-nivṛttiḥ | tatas tat-kārya-sakala-duḥkha-hānir iti krame ‚pi prasāde yatrādhikyāya sarva-duḥkha-hāni-karatva-kathanam iti na virodhaḥ

Viśvanātha

buddhiḥ paryavatiṣṭhate sarvato-bhāvena svābhīṣṭaṃprati sthirī-bhavatīti viṣaya-grahaṇābhāvād api samucita-viṣaya-grahaṇaṃ tasya sukham iti bhāvaḥ | prasanna-cetaso iti citta-prasādo bhaktyaiveti jñeyam | tayā vinā tu na citta-prasāda iti prathama-skandha eva prapañcitam | kṛta-vedānta-śāstrasyāpi vyāsasyāprasanna-cittasya śrī-nāradopadiṣṭayā bhaktyaiva citta-prasāda-dṛṣṭeḥ

Baladeva

prasāde sati kiṃ syād ity āha asya yogino manaḥ prasāde sati sarveṣāṃ prakṛti-saṃsarga-kṛtānāṃ duḥkhānāṃ hānir upajāyate | prasanna-cetasaḥ svātma-yāthātmya-viṣayā buddhiḥ paryavatiṣṭhate sthirā bhavati

Michalski

Gdy spokój osiągnie, wygaśnie w nim wszelkie cierpienie, — kto bowiem ma serce spokojne, w tym się poznanie prędko umacnia.

Olszewski

Z tej pogody duszy rodzi się w nim oddalenie od wszelkich cierpień; a kiedy dusza jest pogodna, rozum człowieka jest wkrótce utwierdzony.

Dynowska

W spokoju tym wszelkie cierpienie znajduje swój kres, bowiem gdy uciszą się wzruszenia, umysł wkrótce podąża za nimi i równowagę osiąga.

Sachse

W stanie owej niezmąconej czystości wewnętrznej
nadchodzi kres wszystkich jego nieszczęść,
albowiem u człowieka o czystym sercu
wkrótce daje się słyszeć głos rozumu.

Kudelska

W umyśle, tak pogodnym nieszczęścia wszelkie kres swój znajdują,
A gdy umysł tak czysty, świadomość prędko pełną harmonii osiąga.

Rucińska

Gdy posiadł pogodę ducha, nastaje kres wszystkich cierpień,
Bo gdy pogodne jest serce, wnet rozum nieruchomieje.

Szuwalska

W tym stanie satysfakcji kończą się cierpienia,
A życie w szczęściu sprzyja umacnianiu wiedzy.

Byrski

W ukojeniu smutków wszelkich dlań narodzi się zniszczenie.
Przekonanie tego, który ma świadomość ukojoną,
Bardzo szybko się utwierdzi.