BhG 18.33

dhṛtyā yayā dhārayate manaḥ-prāṇendriya-kriyāḥ
yogenāvyabhicāriṇyā dhṛtiḥ sā pārtha sāttvikī

Update Required
To play the media you will need to either update your browser to a recent version or update your Flash plugin.


syntax


he pārtha (O son of Pṛthā!),
yogena (by yoga) avyabhicāriṇyā (by undeviating) yayā dhṛtyā (by which firmness) [puruṣaḥ] (a person) manaḥ-prāṇendriyā-kriyāḥ (activities of mind, breaths and of the senses) dhārayate (he causes to hold),
sā dhṛtiḥ (that firmness) sāttvikī [asti] (is sattvic).

 

grammar

dhṛtyā – dhṛti 3n.1 f. – by firmness, determination (√dhṛ – to hold, PP dhṛta – held);
yayā – yat sn. 3n.1 f. – by which;
dhārayate – √dhṛ (to hold up) Praes. caus. Ā 2v.1 – he causes to hold, he understands;
manaḥ-prāṇendriya-kriyāḥ – manaḥ-prāṇa-indriya-kriyā 2n.3 f.; TP: manasaḥ prāṇānām indriyāṇāṁ ca kriyāḥ – activities of mind, breaths and of the senses (from: √man – to think, manas – the mind; pra-√an – to breath upwards → √prāṇ – to breath, to live, prāṇa – breath, life; √ind – to be powerful, indriya – the senses; √xkṛ – to do, kriyā – act, work, especially religious one);
yogena – yoga 3n.1 m. – by yoga, by yoking, by application, by means (from:√yuj – to yoke, to join, to engage);
avyabhicāriṇyā – a-vyabhicāriṇī 3n.1 f. – by undeviating, by devoted (from: vi-abhi-√car – to act in an unfriendly way, to offend, vyabhicārin – who acts improperly, vyabhicāriṇī – unchaste wife, wanton woman);
dhṛtiḥ – dhṛti 1n.1 f. – firmness, determination (√dhṛ – to hold, PP dhṛta – held);
sā – tat sn. 1n.1 f. – that;
pārtha – pārtha 8n.1 m. – O son of Pṛthā (from: √pṛth – to extend, pṛthā – Kuntī, mother of the sons of Pāṇḍu);
sāttvikī – sāttvikī 1n.1 f. – pertaining to sattva, sattvic (from: √as – to be, PPr sant – being, existing, true, the essence, abst. sattva – being, essence, wisdom, spirit, one of the three guṇas);

 

textual variants


dhārayate → dhārayati (he causes to hold);
avyabhicāriṇyā → avyabhicāreṇa / avyabhicāriṇyo (by undeviating [yoga] / devoted);
pārtha sāttvikī → sāttvikī matā (considered sattvic);
 
 



Śāṃkara


dhṛtyā yayā avyabhicāriṇyeti vyavahitena sambandho, dhārayate | kiṃ ? manaḥ-prāṇendriya-kriyāḥ | manaś ca prāṇāś ca indriyāṇi ca manaḥ-prāṇendriyāṇi, teṣāṃ kriyāś ceṣṭaḥ, tā ucchāstra-mārga-pravṛtter dhārayate dhārayati | dhṛtyā hi dhāryamāṇā ucchāstra-mārga-viṣayā na bhavanti | yogena samādhinā | avyabhicāriṇyā nitya-samādhy-anugatayety arthaḥ | etad uktaṃ bhavati—avyabhicāriṇyā dhṛtyā manaḥ-prāṇendriya-kriyā dhāryamāṇā yogena dhārayatīti | yaivaṃ-lakṣaṇā dhṛtiḥ sā pārtha sāttvikī
 

Rāmānuja


yayā dhṛtyā yogenāvyabhicāriṇyā manaḥprāṇendriyāṇāṃ kriyāḥ puruṣo dhārayate; yogaḥ mokṣasādhanabhūtaṃ bhagavadupāsanam; yogena prayojanabhūtenāvyabhicāriṇyā yogoddeśena pravṛttās tatsādhanabhūtā manaḥprabhṛtīnāṃ kriyāḥ yayā dhṛtyā dhārayate, sā sāttvikītyarthaḥ
 

Śrīdhara


idānīṃ dhṛtes traividhyam āha dhṛtyeti tribhiḥ | yogena cittaigāgreṇa hetunā ‚vyabhicāriṇyā viṣayāntaram adhārayantyā yayā dhṛtyā manasaḥ prāṇānām indriyāṇāṃ ca kriyā dhārayate niyacchati sā dhṛtiḥ sāttvikī
 

Viśvanātha


dhṛtes traividhyam āha dhṛtyeti
 

Baladeva


dhṛtes traividhyam āha dhṛtyeti tribhiḥ | yayā manaḥ-prāṇendriyāṇāṃ yogopāya-bhūtāḥ kriyāḥ puruṣo dhārayate, sā dhṛtiḥ sāttvikī | kīdṛśety āha yogeneti | yogaḥ parātma-cintanaṃ tenāvyabhicāriṇyā tad anyaṃ viṣayam agṛhṇantyety arthaḥ
 
 



Both comments and pings are currently closed.