BhG 14.4

sarva-yoniṣu kaunteya mūrtayaḥ saṃbhavanti yāḥ
tāsāṃ brahma mahad yonir ahaṃ bīja-pradaḥ pitā

Update Required
To play the media you will need to either update your browser to a recent version or update your Flash plugin.


syntax


he kaunteya (O son of Kuntī),
sarva-yoniṣu (in all wombs) yāḥ mūrtayaḥ (which forms) sambhavanti (they take birth),
mahat brahma (great Brahman) tāsām [mūrtīnāṁ] (of those forms) yoniḥ (womb) [asti] (it is),
aham (I) bīja-pradaḥ pitā [asmi] (I am the seed-giving father).

 

grammar

sarva-yoniṣu – sarva-yoni 7n.3 f.; sarvāsu yoniṣv iti – in all wombs (from: sarva – all, whole; yoni – womb, source, origin, family, race);
kaunteya – kaunteya 8n.1 m. – O son of Kuntī (from: kunti – the people of Kunti, kuntī – Kuntī, mother of the sons of Pāṇḍu);
mūrtayaḥ – mūrti 1n.3 f. – forms, shapes;
saṁbhavanti – sam-√bhū (to come into being, to be together) Praes. P 1v.3 – they take birth;
yāḥ – yat sn. 1n.3 f. – those which;
tāsām – tat sn. 6n.3 f. – of those;
brahma – brahman 1n.1 n. – spirit, the Vedas (from: √bṛh – to increase);
mahat – mahant 1n.1 n. – great (√mah – to magnify);
yoniḥ – yoni 1n.1 f. – womb, source, origin;
aham – asmat sn. 1n.1 – I;
bīja-pradaḥ – bīja-prada 1n.1 m.; yo bījaṁ pradadāti saḥ – who gives the semen (from: bīja – seed, semen, source; pra-√dā – to give, pra-da – suffix meaning giver);
pitā – pitṛ 1n.1 m. – father;

 

textual variants

tāsāṃ brahma mahad yonir → tāsāṃ yonir mahad brahma (their womb is the great Brahman);
 
 



Śāṃkara


deva-pitṛ-manuṣya-paśu-mṛgādi-sarva-yoniṣu kaunteya, mūrtayo deha-saṃsthāna-lakṣaṇā mūrcchitāṅgāvayavā mūrtayaḥ saṃbhavanti yāḥ, tāsāṃ mūrtīnāṃ brahma mahat sarvāvasthaṃ yoniḥ kāraṇam aham īśvaro bīja-prado garbhādhānasya kartā pitā
 

Rāmānuja


kāryāvastho ‚pi cidacitprakṛtisaṃsargo mayaiva kṛta ity āha
sarvāsu devagandharvayakṣarākṣasamanuṣyapaśumṛgapakṣisarīsṛpādiṣu yoniṣu tattanmūrtayo yāḥ saṃbhavanti jāyante, tāsāṃ brahma mahad yoniḥ kāraṇam; mayā saṃyojitacetanavargā mahadādiviśeṣāntāvasthā prakṛtiḥ kāraṇam ityarthaḥ / ahaṃ bījapradaḥ pitā tatra tatra ca tattatkarmānuguṇyena cetanavargasya saṃyojakaś cāham ityarthaḥ
 

Śrīdhara


na kevalaṃ sṛṣṭy-upakrama eva mad-adhiṣṭhānenābhyāṃ prakṛti-puruṣābhyām ayaṃ bhūtotpatti-prakāraḥ | api tu sarvadaivety āha sarveti | sarvāsu yoniṣu manuṣyādyāsu yā mūrtayaḥ sthāvara-jaṅgamātmikā utpadyante tāsāṃ mūrtīnāṃ mahad brahma prakṛtir yonir mātṛ-sthānīyā | ahaṃ ca bīja-pradaḥ pitā garbhādhāna-kartā pitā
 

Madhusūdana


nanu kathaṃ sarva-bhūtānāṃ tataḥ sambhavo devādi-deha-viśeṣāṇāṃ kāraṇāntara-sambhavād ity āśaṅkyāha sarva-yoniṣv iti | deva-pitṛ-manuṣya-paśu-mṛgādi-sarva-yoniṣu yā mūrtayo jarāyujāṇḍodbhijjādi-bhedena vilakṣaṇā vividha-saṃsthānās tanavaḥ saṃbhavanti he kaunteya! tāsāṃ mūrtīnāṃ tat-tat-kāraṇa-bhāvāpannaṃ mahad brahmaiva yonir mātṛ-sthānīyā | ahaṃ parameśvaro bīja-prado garbhādhānasya kartā pitā | tena mahato brahmaṇa evāvasthā-viśeṣāḥ kāraṇāntarāṇīti yuktam uktaṃ sambhavaḥ sarva-bhūtānāṃ tato bhavati [Gītā 14.3] iti
 

Viśvanātha


na kevalaṃ sṛṣṭy-utpatti-samaya eva sarva-bhūtānāṃ prakṛtir mātā ahaṃ pitā api tu sarvadaivety āha sarvāsu yoniṣu devādyāsu stamba-paryantāsu yā mūrtayo jaṅgama-sthāvarātmikā utpadyante tāsāṃ mūrtīnāṃ mahad brahma prakṛtiḥ | yonir utpatti-sthānaṃ mātā | ahaṃ bīja-pradaḥ garbhādhāna-kartā pitā
 

Baladeva


sarveti | he kaunteya sarva-yoniṣu devādi-sthāvarāntāsu yoniṣu yā mūrtayas tanavaḥ sambhavanti tāsāṃ mahad brahma pradhānaṃ yonir utpatti-hetur mātety arthaḥ | jīva-pradas tat-karmānuguṇyena paramāṇu-caitanya-rāśi-saṃyojakaḥ pareśo ‚haṃ pitā bhavāmi
 
 



Both comments and pings are currently closed.